Een oude koe van toen ik nog geen eigen blog had. Maar de inhoud blijft nog steeds razend actueel, zeker in het licht van de komende begrotingsbesprekingen waar ‘efficiëntie’ een veel voorkomend woord zal zijn.
Bart De Wever op de nieuwjaarsreceptie van N-VA, Roger Pauly als spreekbuis van de Gezinsbond en Vlaams minister van onderwijs Frank Vandenbroucke trekken het debat op gang over de kinderbijslag en aanverwante tegemoetkomingen.
Terecht, er kan nogal wat gebeuren op vlak van gezinsondersteunend beleid in ons land. Maar gratuite uitlatingen over simpelweg verhogen van de bijslag en toelagen enkel als public relations instrument gebruiken is slechts borstgeroffel over de verkeerde prioriteiten.
In het kinderbijslaglandschap zijn nogal wat scheeftrekkingen te vinden. Deze onderzoeken en er een oplossing voor formuleren zou wel eens voldoende budget kunnen vrijmaken om het koopkrachteffect van de kinderbijslag voor een modaal Vlaams gezin een stuk op te krikken.
Alleen al de hoeveelheid aan stelsels en betrokken diensten vreet een dermate grote hap uit de beleidsmiddelen dat bij de nietsvermoedende bijdragebetaler en bijslagontvanger de oren gaan tuiten als je ze met de feiten confronteert.
Er zijn in ons land vier stelsels kinderbijslag met in hun kielzog 21 zogenaamde kinderbijslagfondsen. Die ‘fondsen’ zijn, in tegenstelling tot de beginperiode van de kinderbijslag, al lang die naam niet meer waardig. Ze zijn niets meer dan een doorgeefluik van papier en centen tussen de bijdragebetalers, bijslagontvangers en de overheid, een dure administratieve carrousel.
Wie van werkgever verandert, verandert meestal ook van kinderbijslagfonds en zet een papiermolen in gang, al dan niet gedigitaliseerd.
Alles onder controle van de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers, RKW. Behalve voor de zelfstandigen, want voor hen loopt het ganse verhaal over het RSVZ. Voor de ambtenaren is er dan weer een uitbetaling van de kinderbijslag via CDVU, rechtstreeks met de wedde van de ambtenaar, maar niet voor alle ambtenaren, want voor sommigen loopt het ook via RKW.
En voor wie bij voorgaande drie stelsels uit de boot valt is er nog steeds de regeling van de gewaarborgde gezinsbijslag, die nota bene hoger blijkt dan de kinderbijslag uit de andere stelsels.
Het eerste kind van een zelfstandige is ook nog eens ongeveer 10 euro minder ‘waard’ dan een werknemerskind en voor kinderen van ambtenaren geldt een onvoorwaardelijke kinderbijslag tot 21 jaar in tegenstelling tot de 18 jaar van anderen.
Tel daarbij begrippen als leeftijdstoeslagen, sociale toelagen, schoolpremies, rechthebbende, rechtgevende, bijslagtrekkende, enz. en de burger loopt rond in een kluwen waar een kat haar eigen jongen niet eens meer terug kan vinden. Een kastje-naar-de-muur mentaliteit waarvan enkel de corporatistische zuilen beter worden omdat er toch iemand moet zijn om de burger te gidsen door dit bos van onzichtbare bomen.
Een vergelijking met onze noorderburen is op zijn plaats, en leert ons dat er behoorlijk wat beleidsruimte kan worden gecreëerd met behulp van respect voor de begrippen “administratieve vereenvoudiging” en “afslanken van het overheidsapparaat”.
In Nederland loopt alles via één dienst: de Sociale VerzekeringsBank. Bijna 2 miljoen Nederlandse kinderen zien er hun AKW-recht verzekerd door één en dezelfde dienst met een kleine 900 werknemers. Sociale toeslagen worden er automatisch berekend en toegekend, alleen de eerste keer bijslag moet worden aangevraagd. Probleem met uw kinderbijslag? “Even SVB bellen!” Administratieve kostprijs van SVB: 34 euro per kind per jaar.
De Belgische RKW had in 2007 922 ambtenaren in dienst. Zonder het personeel bij CDVU, zonder het personeel van de fondsen, zonder alle zitpenningen voor allerhande overlegraden ter zake. 45 miljoen eigen werkingskosten en meer dan 80 miljoen administratiekosten voor de fondsen zorgen ervoor dat de administratieve kostprijs per kind in ons land oploopt tot 65 euro. Dat zegt genoeg. Het naast elkaar leggen van het jaarverslag van RKW.be en SVB.nl bewijst dat op het geheel jaarlijks 60 miljoen te besparen valt.
Ondertussen zijn we het er allemaal over eens: ieder kind heeft recht op kinderbijslag. En als we de toeslagen voor kinderen met een handicap en eventueel de leeftijdstoeslag buiten beschouwing laten, heeft ieder kind recht op een gelijke kinderbijslag, ongeacht het statuut van de ouders.
Zelfs het verschil tussen een kind van eerste rang, tweede rang en derde of volgende dient te worden in vraag gesteld. Een eerste kind kost aan de ouders immers meer dan een tweede of volgende. Er is dus geen enkele reden om voor het eerste kind minder bijslag toe te kennen dan voor het tweede. Een kind kiest er nu eenmaal niet voor in welk nest of als hoeveelste het wordt geboren.
We kunnen dan ook in vraag stellen of het nog langer opportuun is om deze ingewikkelde stelsels en regelingen in leven te houden via een RSZ-heffing. Beter ware één dienst, gefinancierd met algemene middelen en zonder onderscheid op basis van het statuut van de ouders, zodat we het liberale principe “voor ieder kind gelijke kansen” eindelijk kunnen respecteren.
Het volstaat dan de hoogte van de kinderbijslag en toelagen te bepalen en de voorwaarden om rechtgevend kind te zijn vast te leggen, om circa 100 miljoen administratieve lasten om te kunnen zetten in beleidsruimte.
Het jaarverslag 2007 van RKW legt ook één van de redenen bloot waarom Joëlle Milquet en Melchior Wathelet een regionalisering of communautarisering van de kinderbijslag niet zien zitten. Ondanks het feit dat 57 procent van de kinderbijslag wordt uitbetaald in Vlaanderen, werken bij het RKW 477 Franstaligen en 4 Duitstaligen tegenover slechts 441 Nederlandstaligen.
Regionaliseren kan, afgaande op deze verhoudingen, nog een bijkomende besparing opleveren, want de Vlaamse ambtenaren werken blijkbaar efficiënter hun dossiers af dan hun Franstalige collega’s uit dezelfde dienst.
Chris Dobbelaere, Politiek Secretaris Cassandra Denktank
Boudewijn Bouckaert, Voorzitter Cassandra Denktank
Geplaatst door chrisis1969 
